Repo Nedir ?

Repo Nedir? Ne İşe Yarar?

Repo bankalarca yapılan, belli bir faiz oranı doğrultusunda ve belli bir süre geçtikten sonra geri satın alınmak güvencesi kaydı ile bono, tahvil ve benzeri değerli kâğıt satma işleminin ismidir. Kısa vadeli bir menkul kıymetin, belli bir dönem sonunda ilk satıcısı tarafından geri alınmasını öngören bir işlemler bütünüdür. Sabit getirili yatırım araçlarından birisi de repodur. Yabancı bankaların öncülüğünde kullanılmaya başlayan yatırım aracı, kısa vadeli getiri sağlamaktadır. Repo işlemleri kısaca, geri alma taahhüdü ile yapılan satış işlemi olarak tanımlanabilir.

Devlet tahvili, hazine bonosu, banka bonosu, banka garantili bono, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Toplu Konut İdaresi’nce ihraç edilen borçlanma senetleri, borsada işlem gören borçlanma senetleri gibi durumlar söz konusu olunca repo işlemlerine konu olan yatırım araçları meydana gelmektedir. Repo işleminde menkul kıymetler, müşteriye teslim edilmeden, merkez bankasının bloke hesaplarında veya Borsa İstanbul Takas ve Saklama AŞ.’de depo edilmektedir. Teslim etmek yerine bir makbuz düzenlenir ve müşteri vade dolduğu zaman makbuzu sayesinde ödemesini alır.

Repo Çeşitleri

Düz Repo: Bir menkul kıymeti, belli bir tarihte belli bir fiyattan geri alma taahhüdü ile yapılan satış işlemidir.

Ters Repo: Bir menkul kıymetin, işlem başlangıç valöründen satın alınması ve bitiş valöründen geri satılması işlemidir.

Gecelik Repo: Gecelik işlemlerin yapılabildiği ülkelerde yayın kullanılan bir türdür. Gecelik repoda, vade 1 gündür ve aksi kararlaştırılmadığı sürece valör aynı gündür. Nihai takas ise ertesi gündür.

Açık Repo: Vadesi belirsiz olarak yapılan repo işlemidir.

Karşılıksız (Fiktif) Repo: işleme konu olan sermaye piyasası aracı, satan tarafın portföyünde olmamasına rağmen işlem gerçekleşir. Bu işlemde el değiştiren yatırım aracı değil, teslim eden makbuz veya dekonttur.

Sürekli Repo: İlk anlaşma tarihiyle belirlenen vade sonunda, sözleşme taraflarından herhangi birinin ihbarı olmadan repo otomatik olarak yenilenir bu işleme denir.

Vadeye Kadar Repo: Portföylerinde yüksek getirili yatırım aracı bulunduran; ama yatırım araçlarının elden çıkarmadan getirisini elde etmek isteyen gerçek ya da tüzel kişiler başvurur.

Döviz Swapı Repoları: Vadeli döviz piyasası aracılığıyla yatırımcı, herhangi bir döviz cinsinden yapılan işlemlerden avantaj sağlayabilir.

Esnek Repo: Parasını borç veren yatırımcının, karşı tarafa paranın bir kısmını önceden anlaşılan vade ve koşullarda geri çekme hakkı karşılığında belirli bir faiz oranından ödeme yapacağı konusunda esneklik verir.